review of

Rafal lewandowski's

praca doktorska                                 phd thesis

Praca doktorska Pana Rafała Lewandowskiego składa się z płyty CD , oraz rozprawy pod tytułem „Zagadnienia interpretacyjne i specyfika faktury pianistycznej w miniaturach fortepianowych Alicji Jonas i Jonathana Dawe”.

 

Na płycie zostały zarejestrowane następujące kompozycje:

 

Alicja Jonas

Suita nr 2 na fortepian

I. Prelude, II. Quasi Scherzo, III. Toccata, IV. Aria, V. Sarabanda, VI. Gigue

 

Suita nr 3 na fortepian

I. Waltz sentimentale, II. Tango, III. Samba, IV. Tarantelle, V. Dumka, VI. Krakowiak

 

Suita nr 4 na fortepian

Sostenuto, Katarynka, Polka grotesque, Mazurek, Military March, Homage to Gershwin

 

Sonatina nr 2 na fortepian

New York City Subway Rush in the Morning, Late Supper, Night-dream of Pike Place Market in Seattle

 

Sonatina nr 3 na fortepian

Fantasia, Andante con moto, Allegro

 

After Juliette – A Poem na fortepian

 

 

Jonathan Dawe

 

Bagatelles na fortepian

1.Andante con moto, 2. Allegro, 3. Andante, 4. Allegro assai, 5. Quasi allegretto, 6. Moderato cantabile, 7. Allegramente, 8. Presto, 9. Andante amabile e con moto, 10. Andante ma non troppo

 

Nagranie swoje Doktorant opisuje w rozprawie po tytułem „Zagadnienia interpretacyjne i specyfika faktury pianistycznej w miniaturach fortepianowych Alicji Jonas i Jonathana Dawe”. Jest to jakby dopełnienie jego części artystycznej. Praca omawia dzieła dwóch kompozytorów. Doktorant opisuje zagadnienia, przed którymi staje pianista, zanim odtworzy graficzny zapis nutowy i zaproponuje brzmieniową wersję tych utworów w czasie koncertu lub nagrania.

Twórczość Jonas, jak i Dawe jest związana z miniaturą instrumentalną, jednakże mimo podobieństw, wywodzi się z różnych nurtów rozwoju tej formy. Doktorant dowodzi tego, opisując dokładnie kompozycje i wskazując na te różnice i podobieństwa w stylach i formach na przestrzeni okresów historycznych. Autor przybliża fakty z życia kompozytorów i ich dorobek artystyczny.

Formowanie samodzielnych wniosków na temat zapisanych nut wymaga dużej odwagi, ale i wiedzy z literatury fortepianowej. Doktorant bardzo dokładnie opisuje miniatury wybranych kompozytorów pod kątem zróżnicowanej stylistyki, a co za tym idzie doboru właściwych środków technicznych i wyrazowych. Omawia materiał muzyczny, analizując problemy aplikatury, artykulacji i dynamiki, nie pomija też zagadnienia, dotyczącego budowania formy muzycznej omawianych dzieł. Szczegółowa analiza utworów Alicji Jonas i Jonathana Dawe jest w moim odczuciu dużym wyzwaniem. Niekiedy miałam wrażenie, że czytam muzykologiczny wywód analityka, chociaż pan Rafał Lewandowski pisze we wstępie rozprawy, że „praca nie rości takich pretensji”, jednakże niekiedy tak drobiazgowe ujęcia zagadnień zapisu kompozycji wywołały we mnie niepewność o to, czy muzyka w ogóle wymaga opisów słownych. Wszelkie takie próby budzą we mnie respekt. Na szczęście, Doktorant nie poprzestał jedynie na analizie samego tekstu nutowego, ale zgłębił zagadnienia interpretacyjne utworów. Pisanie o własnych odczuciach, związanych z materiałem dźwiękowym tej, czy innej kompozycji należy do przywilejów każdego odtwórcy.

Pan Rafał Lewandowski zagrał omawiane utwory po raz pierwszy na festiwalu „Here and Now New York Festiwal”, kompozycje Jonathana Dawe’a na koncercie dla studentów Juilliard School of Music w 2014. Repertuar ten zatem nie był wcześniej wykonywany i nie został też opisany w żadnych publikacjach. Zobowiązało to pianistę do specyficznej kreatywności wykonawczej, cechującej prawykonania. Pan Lewandowski miał szansę i okazję do współtworzenia, w pewnej mierze, tych dzieł wraz z kompozytorami. Jego relacje z autorami, mniej lub bardziej zażyłe, pozwoliły zapewne na zgłębienie problemów wykonawczych, na znalezienie tej „jedynej” drogi dla odtwórcy dzieła, jaką jest droga, prowadząca do prawdy – tej zgodnej z ideą kompozytorską. O swoich chwilach z kompozytorami, Doktorant wspomina w pracy, jak też o tym, co było dla Niego znaczące w końcowym rysie interpretacji. To właśnie te rozmowy z autorami, może czasem niedopowiedziane spojrzenia lub gesty są niekiedy najlepszym nośnikiem informacji, wskazówką, w jakim kierunku ma podążać wykonawca dzieła. Pan Lewandowski miał tym razem szczęście obcowania z żyjącymi kompozytorami – nie zawsze bywa to możliwe – często, niestety, pytania o interpretację i nasze wątpliwości wykonawcze pozostają bez odpowiedzi, jedynie w domyśle i przypuszczeniu, że podążamy słuszną drogą.

Wykonanie utworów Alicji Jonas, jak również Jonathana Dawe’a cechuje precyzja rytmiczna, ciekawe prowadzenie narracji, logika i sugestywność budowanych fraz, właściwie dobrana artykulacja. Pan Rafał Lewandowski świetnie uchwycił  specyficzne charaktery tańców z Suit 2, 3 i 4 Alicji Jonas, a różnorodność ich jest duża: od tańców barokowych w Suicie nr 2, poprzez stylizacje taneczne w Suicie nr 3 po swobodne impresje muzyczne, jak „Katarynka”, „Polka” czy „Mazurek” z 4 Suity. Znakomicie przebijają rytmy z nurtów muzyki amerykańskiej (jazz, blues) w „Hommage to Gershwin”. Doktorant ma świetne wyczucie stylu jazzowego, na co pozwala mu imponująca technika pianistyczna. Ta pewność warsztatowa pozwoliła również na wykonanie „10 Bagatel” Jonathana Dawe’a, cyklu miniatur napisanych pod wpływem „Bagatel” op. 119 i op. 126 Ludwiga van Beethovena. Każda z nich nosi w sobie elementy beethovenowskiego cyklu, choć, jak wspomina sam kompozytor: „pastiszem nie są”. Faktura i problemy wykonawcze są zupełnie odmienne, a zagranie niektórych fragmentów nastręcza niemałych trudności, o czym pisze sam Doktorant, opisując „Bagatelę” nr 2, jako jeden z najtrudniejszych utworów w jego dotychczasowej praktyce wykonawczej.

 

Konkluzja

 

Doktorant rozważa w rozprawie świadomość wykonawcy, kiedy słucha i poczucie muzyka, kiedy gra, jego „obiektywizm”, wierność tekstowi nutowemu. Zadaje pytanie: „Czy możemy obiektywnie wartościować samą interpretację dzieła muzycznego?” Z satysfakcją przeczytałam, że Doktoranta nurtują podobne pytania o sens i istotę interpretacji, że poszukuje na nie odpowiedzi, zgłębiając literaturę i wypowiedzi autorytetów takich, jak Bohdan Pociej, czy Tadeusz Kaczyński. Kończąc, z pokorą stwierdza, że artysta wykonawca, jako tzw. sprawca, pośredniczy jedynie pomiędzy autorem, a odbiorcą.

Wydaje się, że Doktorantowi bliska jest myśl Profesora Mieczysława Tomaszewskiego – autora „Interpretacji integralnej dzieła muzycznego”, który stwierdza, że: (…) interpretacja dzieła muzycznego bez uprzedniego zadziwienia nad jego odmiennością (…); bez zachwytu (…); bez przeżycia go całym sobą; (…) bez uchwycenia dzieła tego sensu; (..); bez wreszcie zbliżenia się i dotknięcia tajemnicy, którą niekiedy dzieło nam odsłania – pozostaje martwa” (Mieczysław Tomaszewski, „Muzyka w dialogu ze słowem”, Kraków 2003.)

 

Gra Pana Lewandowskiego przyciąga uwagę i zainteresowanie słuchacza, co oznacza, że znakomicie zinterpretował utwory dotąd nieznane. Najlepszą rekomendacją, oczywiście, byłyby opinie samych kompozytorów, co na pewno miało już miejsce po pierwszym wykonaniu w ich obecności. W moim odczuciu, Doktorant odkrył potencjał wykonywanych dzieł, w swój indywidualny – subiektywny sposób przekazał treść i sens zapisu kompozycji, a co najważniejsze, emocje i ekspresję muzyczną.

Walory sztuki wykonawczej Doktoranta pozwoliły na osiągnięcie znakomitych efektów wykonawczych. Wysłuchałam nagranych utworów  z prawdziwą przyjemnością i satysfakcją.

 

Część opisowa pracy doktorskiej komentuje w sposób wnikliwy nagranie. Doktorant szczegółowo opisuje materiał nutowy. Dogłębna analiza formalna pokazuje Jego umiejętności i wiedzę teoretyczną.

Język opisu dzieła muzycznego jest komunikatywny, a całość zasługuje na miano rozprawy naukowej.

 

Praca doktorska Pana Rafała Lewandowskiego pt. „Zagadnienia interpretacyjne i specyfika faktury pianistycznej w miniaturach fortepianowych Alicji Jonas i Jonathana Dawe” godna jest docenienia i wyróżnienia. Imponujące wykonanie kompozycji dopełnia ciekawa i wnikliwa analiza słowna, przeprowadzona doskonale pod względem teoretycznym, uzupełniona własnymi przemyśleniami Doktoranta na temat istoty interpretacji nowych powstających dzieł. Walory przedstawionej pracy doktorskiej pozwalają uznać wkład w rozwój dziedziny sztuk muzycznych, co dowodzi, że Pan Rafał Lewandowski sprostał założonemu zagadnieniu artystycznemu i spełnił wymagania art.13 Ustawy 1 z dnia 14 marca 2003.

 

Pracę doktorską Pana Rafała Lewandowskiego z satysfakcją przyjmuję.

 

 

Dr hab. Iwona Mironiuk

Dr. Rafał Lewandowski's doctoral dissertation consists of a CD, and a dissertation titled "Interpretation issues and specificity of a piano texture in piano miniatures by Alicja Jonas and Jonathan Dawe".

The following compositions have been recorded on the album:

Alicja Jonas

 

Suite No. 2 for piano

I. Prelude, II. Quasi Scherzo, III. Toccata, IV. Aria, V. Sarabanda, VI. gigue

Suite No. 3 for piano

I. Waltz sentimentale, II. Tango, III. Samba, IV. Tarantelle, V. Dumka, VI. Krakowiak

Suite No. 4 for piano

Sostenuto, Katarynka, Polish grotesque, Mazurka, Military March, Homage to Gershwin

 

Sonatina No. 2 for piano

New York City Subway Rush in the Morning, Late Supper, Night-dream of Pike Place Market in Seattle

 

Sonatina No. 3 for piano

Fantasia, Andante con moto, Allegro

 

After Juliette - A Poem for piano

 

 

Jonathan Dawe

Bagatelles for Piano

1. Andante con moto, 2. Allegro, 3. Andante, 4. Allegro assai, 5. Quasi allegretto, 6. Moderato cantabile, 7. Allegramente, 8. Presto, 9. Andante amabile e con moto, 10. Andante ma non troppo

The recording of his doctoral student is described in the dissertation after the title "Interpretation issues and

The recording of his doctoral student is described in the dissertation after the title "Interpretation issues and specificity of the piano texture in piano miniatures by Alicja Jonas and Jonathan Dawe". It is like complementing his artistic part. The work discusses the works of two composers. The doctoral student describes the issues the pianist faces before he plays the graphic score and proposes a sonic version of these pieces during a concert or recording.

 

The work of Jonas and Dawe is related to the instrumental miniature, however, despite the similarities, it originates from various trends in the development of this form. The doctoral student proves this by describing the exact compositions and pointing out these differences and similarities in styles and forms over the historical periods. The author introduces facts about the life of composers and their artistic achievements.

 

Forming independent conclusions about recorded notes requires a lot of courage, but also knowledge from piano literature. The doctoral student very precisely describes the miniatures of selected composers in terms of varied stylistics, and thus the selection of appropriate technical and expressive means. He discusses musical material, analyzing the problems of application, articulation and dynamics, and does not overlook the issue of building the musical form of the discussed works. Detailed analysis of the works of Alicja Jonas and Jonathan Dawe is in my opinion a big challenge. Sometimes I had the impression that I read the analyst's musicological approach, although Mr. Rafał Lewandowski writes in the introduction of the dissertation that "work does not claim such a grudge"; however, sometimes such meticulous approaches to the issues of recording the composition have caused me the uncertainty of whether music requires verbal descriptions at all. . All such tests inspire me. Fortunately, the PhD student did not stop at analyzing the musical text itself, but explored the interpretation issues of the works. Writing about your own feelings related to the sound material of this or that composition belongs to the privileges of each actor.

Mr. Rafał Lewandowski played the discussed works for the first time at the festival "Here and Now New York Festival", compositions by Jonathan Dawe at a concert for students of the Juilliard School of Music in 2014. This repertoire was therefore not performed before and was also not described in any publications. This obliged the pianist to specific executive creativity, characteristic of the premiere performance. Mr. Lewandowski had a chance and opportunity to co-create, to some extent, these works together with composers. His relationship with the authors, more or less intimate, probably led to the exploration of performance problems, finding the "only" way for the performer of the work, which is the road leading to the truth - consistent with the compositional idea. About his moments with composers, PhD student mentions at work, as well as about what was significant for him in the final interpretation. It is these conversations with the authors, sometimes unspoken views or gestures that are sometimes the best carrier of information, a clue as to where the performer of the work should go. Mr. Lewandowski had the luck of living with living composers this time - it is not always possible - often, unfortunately, questions about interpretation and our performance doubts remain unanswered, only in the presumption and assumption that we are following the right path.

The performance of works by Alicja Jonas, as well as Jonathan Dawe is characterized by rhythmic precision, interesting narrative management, logic and suggestiveness of constructed phrases, properly selected articulation. Mr. Rafał Lewandowski perfectly captures the specific characters of Alice Jonas' Suit 2, 3 and 4, and their variety is large: from Baroque dances in Suita No. 2, through dance stylizations in Suite No. 3 to free musical impressions, like "Katarynka", " Polka "or" Mazurek "from 4 Suits. They perfectly beat the rhythms of American music (jazz, blues) in "Hommage to Gershwin". The doctoral student has a great sense of jazz style, which is allowed by an impressive piano technique. This certainty of the workshop also allowed the performance of "10 Bagatel" by Jonathan Dawe, a series of miniatures written under the influence of "Bagatel" op. 119 and op. 126 Ludwig van Beethoven. Each of them carries elements of the Beethovenian cycle, although, as the composer himself recalls: "they are not pastiche." The invoice and performance problems are completely different, and the playing of some fragments poses considerable difficulties, as described by the Doctoral Student himself, describing the "Bagatella" No. 2, as one of the most difficult works in his previous performance practice.


Conclusion

 

The doctoral student considers the contractor's awareness in the hearing, when he listens and the sense of music, when he plays, his "objectivity", faithfulness to the musical text. He asks the question: "Can we objectively evaluate the interpretation of the music itself?" I read with satisfaction that the PhD student are bothering similar questions about the meaning and the essence of the interpretation, that he is looking for answers, exploring the literature and statements of such authorities as Bohdan Pociej or Tadeusz Kaczyński. When he finishes, he humbly states that the performer, as the so-called the perpetrator, mediates only between the author and the recipient.

 

It seems that the doctoral student is close to the thought of Professor Mieczysław Tomaszewski - the author of "Interpretation of an integral musical piece", who states that: (...) interpretation of a musical work without first being surprised at its otherness (...); without admiration (...); without experiencing him with all of me; (...) without grasping the work of this sense; (..); without finally approaching and touching the mystery that sometimes the work reveals to us - it remains dead "(Mieczysław Tomaszewski," Music in a dialogue with the word ", Krakow 2003.)

 

The game of Mr. Lewandowski draws the attention and interest of the listener, which means that he perfectly interpreted the previously unknown pieces. The best recommendation, of course, would be the opinions of the composers themselves, which certainly took place after the first performance in their presence. In my opinion, the PhD student discovered the potential of performed works, in his individual - subjective way he conveyed the content and meaning of the composition record, and most importantly, the emotions and musical expression.

 

The qualities of the PhD student's performance permit excellent performance effects. I listened to recorded songs with real pleasure and satisfaction. 

 

The descriptive part of the doctoral dissertation comments in depth. The doctoral student describes the musical material in detail. An in-depth formal analysis shows his skills and theoretical knowledge. The language of the description of the musical work is communicative, and the whole deserves to be called a scientific dissertation. 

 

Doctoral dissertation by Rafał Lewandowski "Interpretation issues and specificity of the piano texture in piano miniatures by Alicja Jonas and Jonathan Dawe" is worth recognition and appreciation. The impressive performance of the composition is complemented by an interesting and insightful verbal analysis, carried out perfectly in theoretical terms, supplemented with the PhD student's own thoughts on the essence of the interpretation of new emerging works. The advantages of the presented doctoral thesis allow to acknowledge the contribution to the development of the field of musical arts, which proves that Mr. Rafał Lewandowski lived up to the artistic issue and fulfilled the requirements of Article 13 of the Act 1 of March 14, 2003. 

 

 

I accept the doctoral dissertation of Mr. Rafał Lewandowski.      

 

 

Dr hab. Iwona Mironiuk

Polskie
English